Milei SözlüÄŸü: Siyasi Kast (La Casta)
SÜLEYMAN ULUKUÅž
Siyasi kast, Javier Milei’nin siyasal söyleminin merkezinde yer alan ve seçmen mobilizasyonunu doÄŸrudan mümkün kılan temel kavramlardan biridir. Milei’ye göre kast; Arjantin’de siyasi karar alma mekanizmalarını kontrol eden, ayrıcalıklı bir azınlık sınıfını ifade eder. Bu grup, halkın ortak çıkarlarını temsil etmek yerine kendi maddi ve politik çıkarlarını önceleyen, toplumsal gerçeklikten kopmuÅŸ bir siyasal elit yapılanmasıdır.
Milei, siyasi kastı yalnızca siyasetçilerle sınırlamaz; onu aynı zamanda büyümüÅŸ, hantallaÅŸmış ve israfçı bir devlet bürokrasisi olarak tanımlar. Bu bürokratik yapı, kamu kaynaklarını verimsiz biçimde kullanmakla kalmamakta; ekonomik kalkınmayı engelleyen, hesap verebilirlikten uzak ve ÅŸeffaf olmayan bir düzen üretmektedir. Milei’nin anlatısında kast, kamu kaynaklarını halk yararı yerine kendi devamlılığı ve çıkarları için kullanan kurumsallaÅŸmış bir yolsuzluk düzeni oluÅŸturur.
Bu sistemin Arjantin’de uzun yıllardır süregelen yerleÅŸik bir yapı olduÄŸunu savunan Milei, ülkenin kronik ekonomik ve siyasal krizlerinin temel sorumlusu olarak bu kast düzenini gösterir. Kastın oluÅŸumu ve güçlenmesinde en etkili ideolojik-siyasal hat olarak Peronizm ve Kirchnerizm öne çıkar. Milei’ye göre devletin ekonomik süreçlerde giderek daha fazla rol üstlenmesi, kastın toplumsal kaynaklar üzerindeki denetimini geniÅŸletmiÅŸ ve bu düzeni kalıcı hâle getirmiÅŸtir.
Milei’nin söyleminde kast; hırsız politikacılar, rüÅŸvetçi iÅŸ insanları, iÅŸçilerin çıkarlarını sattığını iddia ettiÄŸi sendikalar, rüÅŸvetle çalışan gazeteciler ve statükocu teknokratlar gibi gruplardan oluÅŸur. “Statükocu teknokratlar” kavramı, mevcut sistemin sürmesine hizmet eden profesyonel çevreleri kapsar; bu gruba akademisyenler, hukukçular, danışmanlar, bürokratlar ve bazı ekonomi uzmanları da dahil edilebilir. Milei’ye göre bu unsurlar, kimi zaman iÅŸbirliÄŸi içinde kimi zaman da çatışıyor gibi görünerek halkın algısını yönlendiren bir aÄŸ oluÅŸturur ve kast düzeninin devamlılığını saÄŸlar.
Milei, siyasi kastı ortadan kaldırmak için üç aÅŸamalı bir strateji önerir: minimal devlet anlayışı, liberteryen reformlar ve yolsuzlukla mücadele. Ona göre Arjantin’in en temel ekonomik problemi enflasyondur ve bunun kaynağı para arzının kontrolsüz biçimde artmasıdır. Bu nedenle sorunun merkezinde Merkez Bankası bulunmaktadır. Milei, ekonomik istikrarsızlığın tarihsel olarak hiperenflasyon dönemleriyle zirveye çıktığını, bu sürecin yalnızca ekonomik deÄŸil toplumsal ve siyasal düzlemde de yıkıcı sonuçlar ürettiÄŸini savunur. Bu yıkımın, kast düzenini derinleÅŸtiren temel dinamiklerden biri olduÄŸu görüÅŸündedir.
Bu çerçevede Milei’nin yol haritası; dolarizasyon, Merkez Bankası’nın kaldırılması ve ardından kamu harcamalarının kısılması, vergilerin düÅŸürülmesi ve devlet müdahalesinin azaltılması gibi adımları içerir. Döviz kontrollerinin kaldırılması ve dış ticaretin serbestleÅŸtirilmesi de yatırım ortamını iyileÅŸtirecek tamamlayıcı hamleler olarak sunulur. Sonuç olarak Milei, Arjantin’in yaÅŸadığı ekonomik çöküÅŸü devletçi-popülist yönetim anlayışına, kurumsal zayıflığa ve bu zeminde güçlenen siyasi kast düzenine baÄŸlamakta; çözüm olarak ise devletin küçültüldüÄŸü serbest piyasa temelli radikal reformları önermektedir.